Test na PTSD — kwestionariusz PCL-5
20 pytań · wynik od razu · bezpłatnie
PCL-5 (PTSD Checklist for DSM-5) to kwestionariusz przesiewowy opracowany przez amerykański National Center for PTSD, oparty na 20 objawach zespołu stresu pourazowego z klasyfikacji DSM-5. Wynik nie jest diagnozą — pokazuje nasilenie objawów i podpowiada, czy warto skonsultować się ze specjalistą.
116 123 — Kryzysowy Telefon Zaufania (dorośli) · 800 70 2222 — Centrum Wsparcia (całodobowo) · 116 111 — dzieci i młodzież · 112 — numer alarmowy
Pomyśl o swoim najbardziej stresującym przeżyciu. Przy każdym problemie zaznacz, jak bardzo dokuczał ci w ciągu ostatniego miesiąca.
1. Powtarzające się, niepokojące i niechciane wspomnienia stresującego przeżycia.
2. Powtarzające się, niepokojące sny o stresującym przeżyciu.
3. Nagłe uczucie lub zachowanie, jakby stresujące przeżycie działo się znowu (jakbyś był/a tam ponownie i przeżywał/a je jeszcze raz).
4. Silne zdenerwowanie, gdy coś przypomniało ci stresujące przeżycie.
5. Silne reakcje fizyczne, gdy coś przypomniało ci stresujące przeżycie (np. kołatanie serca, trudności z oddychaniem, pocenie się).
6. Unikanie wspomnień, myśli lub uczuć związanych ze stresującym przeżyciem.
7. Unikanie zewnętrznych przypomnień o stresującym przeżyciu (np. ludzi, miejsc, rozmów, czynności, przedmiotów lub sytuacji).
8. Trudności z przypomnieniem sobie ważnych części stresującego przeżycia.
9. Silne negatywne przekonania o sobie, innych ludziach lub świecie (np. „jestem zły/a”, „coś jest ze mną poważnie nie tak”, „nikomu nie można ufać”, „świat jest całkowicie niebezpieczny”).
10. Obwinianie siebie lub kogoś innego za stresujące przeżycie albo za to, co wydarzyło się po nim.
11. Silne negatywne uczucia, takie jak strach, przerażenie, złość, poczucie winy lub wstyd.
12. Utrata zainteresowania czynnościami, które kiedyś sprawiały ci przyjemność.
13. Poczucie dystansu lub odcięcia od innych ludzi.
14. Trudność w odczuwaniu pozytywnych uczuć (np. niemożność odczuwania szczęścia lub ciepłych uczuć wobec bliskich osób).
15. Drażliwość, wybuchy złości lub zachowania agresywne.
16. Podejmowanie zbyt dużego ryzyka lub robienie rzeczy, które mogą ci zaszkodzić.
17. Bycie „w nadmiernej gotowości”, czujnym/ą lub ciągle na baczności.
18. Uczucie napięcia lub łatwe wzdrygnięcie się, przestraszenie.
19. Trudności z koncentracją.
20. Trudności z zaśnięciem lub utrzymaniem snu.
Jak liczyć wynik testu PCL-5?
Każde z 20 pytań oceniasz na skali od 0 do 4: wcale (0), trochę (1), umiarkowanie (2), znacznie (3) i bardzo mocno (4). Wynik to suma punktów — od 0 do 80. Pytania odpowiadają czterem grupom objawów PTSD z klasyfikacji DSM-5.
| Pytania | Grupa objawów (DSM-5) | Przykłady |
|---|---|---|
| 1–5 | B — ponowne przeżywanie | natrętne wspomnienia, koszmary, flashbacki |
| 6–7 | C — unikanie | unikanie myśli, miejsc i ludzi |
| 8–14 | D — negatywne zmiany myśli i nastroju | poczucie winy, odcięcie od ludzi |
| 15–20 | E — nadmierne pobudzenie | drażliwość, czujność, bezsenność |
Interpretacja wyniku PCL-5
| Punkty | Znaczenie | Co dalej |
|---|---|---|
| 0–30 | poniżej progu | obserwacja; rozmowa z psychologiem, jeśli objawy przeszkadzają |
| 31–32 | w okolicy progu | konsultacja ze specjalistą |
| 33–80 | prawdopodobne PTSD | konsultacja z psychiatrą lub psychoterapeutą pracującym z traumą |
National Center for PTSD podaje próg 31–33 punktów jako wskazujący na prawdopodobne PTSD i zaznacza, że dla PCL-5 nie wyznaczono empirycznie przedziałów nasilenia. W polskim badaniu walidacyjnym (1035 osób) za kryterium diagnostyczne przyjęto 33 punkty lub więcej. Specjaliści stosują też regułę objawową: co najmniej 1 objaw z grupy B, 1 z C, 2 z D i 2 z E ocenione na 2 punkty lub więcej.
Co zrobić po teście PCL-5?
- Wynik poniżej 31 pkt: jeśli wspomnienia trudnego wydarzenia nadal ci przeszkadzają, przeczytaj, jakie objawy mogą pojawić się po traumie, i rozważ rozmowę z psychologiem.
- Wynik od 31 pkt: umów się do specjalisty — do psychiatry w poradni zdrowia psychicznego nie potrzebujesz skierowania.
- Dowiedz się więcej: PTSD — objawy i leczenie, złożony PTSD (CPTSD), terapia EMDR.
PCL-5 a inne testy
Objawy po traumie często współwystępują z depresją i lękiem. Jeśli dominuje u ciebie obniżony nastrój, wypełnij też test depresji PHQ-9, a przy nasilonym niepokoju — test lęku GAD-7.
Wszystkie testy przesiewowe znajdziesz na stronie testy psychologiczne online.
Test PCL-5 — najczęstsze pytania
Czy test PCL-5 może zdiagnozować PTSD?▾
Od ilu punktów PCL-5 wskazuje na PTSD?▾
Czy mogę wypełnić PCL-5, jeśli nie wiem, czy przeżyłem traumę?▾
Jak często można powtarzać test PCL-5?▾
Czy ten test jest bezpłatny i legalny?▾
Ważne: Ten test ma wyłącznie charakter przesiewowy i informacyjny. Nie stanowi diagnozy medycznej ani psychologicznej. Rozpoznanie może postawić wyłącznie lekarz psychiatra lub psycholog na podstawie pełnego wywiadu klinicznego.
Źródło:
Weathers, F.W., Litz, B.T., Keane, T.M., Palmieri, P.A., Marx, B.P., Schnurr, P.P. (2013). The PTSD Checklist for DSM-5 (PCL-5). National Center for PTSD, www.ptsd.va.gov (domena publiczna). Tłumaczenie: redakcja infoterapia.pl. Polska walidacja: Ogińska-Bulik N., Juczyński Z. (2023). Właściwości psychometryczne polskiej wersji Listy Zaburzeń po Stresie Traumatycznym według DSM-5 – PCL-5. Psychiatria Polska, 57(3), 607–619.