Narzędzie przesiewowe

Test na zaburzenia odżywiania — kwestionariusz SCOFF

5 pytań · tak / nie · wynik od razu

Czym jest ten test?

SCOFF to krótki kwestionariusz przesiewowy opracowany w Wielkiej Brytanii (Morgan, Reid, Lacey, BMJ 1999), który ma wzbudzić podejrzenie anoreksji lub bulimii — nie służy do diagnozy. Nazwa to skrót od angielskich słów kluczowych pięciu pytań.

Jeśli jesteś w kryzysie lub myślisz o zrobieniu sobie krzywdy — zadzwoń już teraz:

116 123 — Kryzysowy Telefon Zaufania (dorośli) · 800 70 2222 — Centrum Wsparcia (całodobowo) · 116 111 — dzieci i młodzież · 112 — numer alarmowy

Odpowiedz szczerze na 5 pytań, myśląc o ostatnich miesiącach.

1. Czy wywołujesz u siebie wymioty, bo czujesz się nieprzyjemnie przepełniony/a?

2. Czy martwisz się, że straciłeś/aś kontrolę nad tym, ile jesz?

3. Czy w ostatnim czasie schudłeś/aś ponad 6 kg w ciągu 3 miesięcy?

4. Czy uważasz, że jesteś gruby/a, gdy inni mówią, że jesteś za szczupły/a?

5. Czy powiedział(a)byś, że jedzenie dominuje w twoim życiu?

Jak liczyć wynik testu SCOFF?

Każda odpowiedź „tak” to 1 punkt, odpowiedź „nie” — 0 punktów. Wynik mieści się w przedziale 0–5. Pytania dotyczą pięciu sygnałów ostrzegawczych: wywoływania wymiotów, utraty kontroli nad jedzeniem, szybkiej utraty masy ciała, zaburzonego obrazu ciała i tego, czy jedzenie dominuje w życiu.

Interpretacja wyniku SCOFF

Odpowiedzi „tak”	Wynik	Co dalej
0–1	ujemny	obserwacja; rozmowa ze specjalistą, jeśli jedzenie lub waga budzą niepokój
2–5	dodatni — możliwe zaburzenie odżywiania	konsultacja z lekarzem i psychologiem lub psychiatrą

W oryginalnym badaniu autorów (kobiety w wieku 18–40 lat z rozpoznaną anoreksją lub bulimią i grupa porównawcza) próg 2 odpowiedzi „tak” dał czułość 100% i swoistość 87,5%. W późniejszych badaniach w populacji ogólnej czułość była wyraźnie niższa — dlatego SCOFF traktuje się jako sygnał do dalszej oceny, a nie rozstrzygnięcie.

Co zrobić po teście SCOFF?

Wynik dodatni: zacznij od lekarza rodzinnego — oceni stan zdrowia i zleci badania. Leczenie prowadzi psychiatra i psychoterapeuta; przeczytaj, jak leczy się zaburzenia odżywiania.
Martwisz się o nastolatka: przeczytaj o zaburzeniach odżywiania u nastolatków — wczesna reakcja rodziców ma duże znaczenie.
Objadasz się napadowo: SCOFF może tego nie wykryć — zobacz kompulsywne objadanie się (BED).
Obsesja „zdrowego” jedzenia: poczytaj o ortoreksji.

Wszystkie testy przesiewowe znajdziesz na stronie testy psychologiczne online.

Test SCOFF — najczęstsze pytania

Czy test SCOFF może zdiagnozować anoreksję lub bulimię?▾

Nie. Autorzy testu wprost piszą, że SCOFF ma wzbudzić podejrzenie, a nie postawić diagnozę. Rozpoznanie zaburzenia odżywiania stawia lekarz psychiatra lub psycholog kliniczny po badaniu.

Ile odpowiedzi „tak” w SCOFF to wynik dodatni?▾

Dwie lub więcej odpowiedzi „tak”. W oryginalnym badaniu (BMJ 1999) przy tym progu test wykrył wszystkie badane przypadki anoreksji i bulimii, ale w późniejszych badaniach w populacji ogólnej czułość była niższa — dlatego wynik ujemny nie wyklucza problemu.

Czy SCOFF wykrywa kompulsywne objadanie się?▾

SCOFF powstał z myślą o anoreksji i bulimii. Napadowe (kompulsywne) objadanie się może dać wynik ujemny, mimo że problem istnieje — przeczytaj nasz artykuł o kompulsywnym objadaniu się (BED) i porozmawiaj ze specjalistą.

Czy test SCOFF jest odpowiedni dla nastolatków?▾

SCOFF jest stosowany także u młodzieży, ale u dzieci i nastolatków szczególnie ważna jest obserwacja dorosłych: zmiana nawyków jedzenia, spadek masy ciała, intensywne ćwiczenia, ukrywanie posiłków. Przy niepokojących sygnałach warto od razu skonsultować się z lekarzem.

Ważne: Ten test ma wyłącznie charakter przesiewowy i informacyjny. Nie stanowi diagnozy medycznej ani psychologicznej. Rozpoznanie może postawić wyłącznie lekarz psychiatra lub psycholog na podstawie pełnego wywiadu klinicznego.

Źródło:
Morgan J.F., Reid F., Lacey J.H. (1999). The SCOFF questionnaire: assessment of a new screening tool for eating disorders. BMJ, 319(7223), 1467–1468. Tłumaczenie: redakcja infoterapia.pl (opublikowanej, zwalidowanej polskiej wersji SCOFF nie znaleźliśmy).