Nawrót
Nawrót to powrót objawów choroby po okresie poprawy lub remisji — w uzależnieniu oznacza powrót do używania substancji lub zachowania nałogowego po okresie abstynencji, a w zaburzeniach psychicznych ponowne pojawienie się np. epizodu depresji lub psychozy.
- #nawrót
- #nawroty
- #terapia uzależnień
Nawrót nie jest jednorazowym zdarzeniem, lecz procesem. W terapii uzależnień podkreśla się, że zaczyna się on zwykle na długo przed sięgnięciem po alkohol czy narkotyk — od zmian w myśleniu, emocjach i zachowaniu, które stopniowo osłabiają postanowienie trzeźwości.
Typowe sygnały ostrzegawcze
- powrót dawnych schematów myślenia („tym razem będę pić kontrolowanie”),
- zaniedbywanie terapii, mityngów i kontaktu z osobami wspierającymi,
- narastające napięcie, drażliwość, kłopoty ze snem,
- izolowanie się i ukrywanie swojego stanu przed bliskimi,
- nasilający się głód substancji lub czynności.
Nawrót w innych zaburzeniach
Pojęcie stosuje się także w psychiatrii ogólnej. W depresji, chorobie afektywnej dwubiegunowej czy schizofrenii nawrotom zapobiega m.in. kontynuowanie leczenia po ustąpieniu objawów, regularne wizyty kontrolne i psychoedukacja — pacjent i rodzina uczą się rozpoznawać wczesne objawy pogorszenia.
Co robić, gdy do niego dojdzie
Nawrót nie przekreśla dotychczasowej pracy. Warto jak najszybciej wrócić do terapeuty lub lekarza, przeanalizować, co go poprzedziło, i uzupełnić plan zapobiegania nawrotom. Mechanizmy stojące za powrotem do nałogu opisujemy w artykule Mechanizmy uzależnienia, a rolę wiedzy o chorobie w tekście Psychoedukacja — co to jest.