Tolerancja
Tolerancja to stan, w którym organizm przyzwyczaja się do substancji psychoaktywnej, przez co do uzyskania tego samego efektu potrzebne są coraz większe dawki, a dotychczasowa dawka działa słabiej. Jest jednym z kryteriów zespołu uzależnienia w ICD-10.
- #tolerancja
- #uzależnienia
- #fazy uzależnienia
Tolerancja rozwija się, gdy mózg i organizm adaptują się do regularnie przyjmowanej substancji. Zjawisko dotyczy m.in. alkoholu, opioidów, benzodiazepin, nikotyny i stymulantów. Sama tolerancja nie oznacza jeszcze uzależnienia, ale jest ważnym sygnałem ostrzegawczym.
Tolerancja wśród kryteriów uzależnienia (ICD-10)
Zespół uzależnienia rozpoznaje się, gdy w ciągu ostatniego roku wystąpiły co najmniej trzy z sześciu objawów:
- silne pragnienie lub przymus przyjmowania substancji,
- upośledzona kontrola nad jej używaniem,
- objawy abstynencyjne po odstawieniu lub ograniczeniu,
- tolerancja — potrzeba zwiększania dawek,
- zaniedbywanie innych przyjemności i zainteresowań,
- dalsze używanie mimo wyraźnych szkód.
Co to oznacza w praktyce
Osoba, która „ma mocną głowę” i potrzebuje coraz więcej alkoholu, by poczuć jego działanie, nie jest przez to bezpieczniejsza — wręcz przeciwnie, przyjmuje większe ilości substancji i bardziej obciąża organizm. W późnych fazach uzależnienia od alkoholu tolerancja może z kolei spadać, a stan upojenia pojawia się już po niewielkich ilościach.
W przypadku leków (np. nasennych czy uspokajających) narastająca tolerancja bywa pierwszym krokiem do lekomanii, dlatego dawek nie zwiększa się samodzielnie. Więcej przeczytasz w artykułach Fazy uzależnienia i Uzależnienie od benzodiazepin.