PTSD
PTSD (zespół stresu pourazowego) to zaburzenie, które może rozwinąć się po doświadczeniu traumatycznego wydarzenia — objawia się m.in. natrętnymi wspomnieniami, unikaniem, nadmierną czujnością i zaburzeniami snu.
- #ptsd
- #trauma
- #stres-pourazowy
- #PTSD
- #zespół stresu pourazowego
Po traumatycznym wydarzeniu — wypadku, napaści, przemocy, katastrofie, walce zbrojnej — silne reakcje stresowe są naturalne i u wielu osób stopniowo słabną. O PTSD mówi się wtedy, gdy objawy utrzymują się dłużej niż miesiąc i wyraźnie utrudniają życie. W ICD-10 PTSD ma kod F43.1.
Główne grupy objawów
- ponowne przeżywanie — natrętne wspomnienia, koszmary senne, flashbacki, w których wydarzenie „dzieje się znowu”,
- unikanie — omijanie miejsc, ludzi, rozmów i myśli przypominających traumę,
- negatywne zmiany w myśleniu i nastroju — poczucie winy, wstyd, odrętwienie emocjonalne, odcięcie od innych,
- nadmierne pobudzenie — czujność, łatwe przestraszenie, drażliwość, kłopoty ze snem i koncentracją.
Objawy mogą pojawić się od razu albo z opóźnieniem, nawet po miesiącach. Jeśli trauma była długotrwała lub powtarzająca się (np. przemoc w dzieciństwie), ICD-11 opisuje osobno złożony zespół stresu pourazowego (CPTSD).
Leczenie
Metodami pierwszego wyboru są psychoterapie skoncentrowane na traumie: terapia poznawczo-behawioralna skoncentrowana na traumie (m.in. TF-CBT, terapia przedłużonej ekspozycji) oraz EMDR. Leki (np. z grupy SSRI) stosuje się pomocniczo lub gdy psychoterapia jest niedostępna.
Kiedy szukać pomocy
Gdy miesiąc po wydarzeniu wspomnienia nadal zalewają, a unikanie zawęża życie, warto zgłosić się do psychiatry lub psychoterapeuty pracującego z traumą.
Więcej przeczytasz w artykułach Zespół stresu pourazowego (PTSD), Złożony zespół stresu pourazowego (CPTSD) i Leczenie traumy.