Flashback
Flashback to nagłe, mimowolne i bardzo żywe ponowne przeżywanie traumatycznego wydarzenia, tak jakby działo się ono teraz — z obrazami, dźwiękami, emocjami i reakcjami ciała. Jest jednym z charakterystycznych objawów PTSD.
- #flashback
- #trauma
- #PTSD
Flashback różni się od zwykłego wspomnienia tym, że nie jest odbierany jako przeszłość. Osoba może na chwilę stracić kontakt z otoczeniem, czuć ten sam lęk, zapach czy ból co w chwili zdarzenia i reagować tak, jakby zagrożenie trwało. Flashbacki są zaliczane do objawów ponownego przeżywania (intruzji) w zespole stresu pourazowego i złożonym PTSD.
Co może wywołać flashback
- dźwięki, zapachy, miejsca podobne do tych z chwili traumy,
- rocznice wydarzenia, określone pory dnia lub roku,
- dotyk, ton głosu, sytuacje bezsilności,
- doznania z ciała (np. przyspieszone tętno).
Jak sobie radzić
Pomocne są techniki uziemienia (groundingu), które przywracają kontakt z „tu i teraz”: nazywanie przedmiotów wokół siebie, metoda 5-4-3-2-1 (pięć rzeczy, które widzisz, cztery, które słyszysz itd.), spokojny oddech, dotyk chłodnej wody. Warto przypominać sobie: „to wspomnienie, jestem bezpieczny”.
Nawracające flashbacki są wskazaniem do terapii traumy — skuteczne są m.in. terapia poznawczo-behawioralna skoncentrowana na traumie (TF-CBT) i EMDR.
Pojęcie „flashback” bywa też używane w innym znaczeniu — jako nawrót doznań po zażyciu substancji halucynogennych. Więcej o reakcjach traumatycznych przeczytasz w artykułach Flashbacki i reakcje traumatyczne oraz Zespół stresu pourazowego (PTSD).