Ustawa o zawodzie psychoterapeuty — co obowiązuje, a co jest projektem
Ustawa o zawodzie psychoterapeuty nadal nie istnieje — stan na 30.09.2026 poselski projekt (druk 1345) utknął w Komisji Zdrowia po pierwszym czytaniu. Od 1 stycznia 2024 roku obowiązuje jednak ustawowa definicja psychoterapii i lista osób, które mogą ją prowadzić w opiece zdrowotnej.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Dlaczego zawód psychoterapeuty przez ponad 30 lat nie doczekał się własnej ustawy.
- Jakie przepisy o psychoterapii już obowiązują i od kiedy (a które są tylko projektem).
- Na jakim etapie jest druk sejmowy 1345 i co robi zespół powołany przez Ministra Zdrowia.
- Jaki status prawny ma dziś psychoterapeuta w trakcie certyfikacji — i jaki miałby po uchwaleniu ustawy.
- Jak w tej sytuacji sprawdzić, czy twój terapeuta ma rzeczywiste kwalifikacje.
Czy w Polsce jest ustawa o zawodzie psychoterapeuty?
Nie. Stan na 30.09.2026: Sejm nie uchwalił ustawy o zawodzie psychoterapeuty, a tytuł „psychoterapeuta” nie jest prawnie chroniony. Formalnie może się nim posłużyć każdy, także osoba bez żadnego szkolenia — dopóki nie udziela świadczeń w publicznej opiece zdrowotnej.
To źródło częstych nieporozumień. W styczniu 2024 roku portale branżowe pisały, że „weszły w życie przepisy regulujące zawód”, a w 2026 roku głośno było o ustawie o zawodzie psychologa. Żaden z tych aktów nie jest jednak ustawą o zawodzie psychoterapeuty.
Trzy akty, które łatwo pomylić
| Akt | Status (30.09.2026) | Co reguluje w zakresie psychoterapii | Data | Źródło |
|---|---|---|---|---|
| Ustawa z 17.08.2023 o niektórych zawodach medycznych (art. 87) | obowiązuje | dodała do ustawy o ochronie zdrowia psychicznego definicję psychoterapii i katalog osób, które prowadzą ją w opiece zdrowotnej | w tej części od 1.01.2024 | ISAP, Dz.U. 2023 poz. 1972 |
| Ustawa z 23.01.2026 o zawodzie psychologa | opublikowana, zasadniczo wchodzi w życie później | psychoterapia nie jest świadczeniem psychologicznym; psycholog może ją prowadzić na zasadach z odrębnych przepisów | całość od 19.05.2028 | ISAP, Dz.U. 2026 poz. 187 |
| Poselski projekt ustawy o zawodzie psychoterapeuty oraz samorządzie zawodowym | projekt w Komisji Zdrowia, po I czytaniu | ochrona tytułu, rejestr, samorząd, prawo wykonywania zawodu, kary | wpłynął 11.02.2025 | Sejm RP, druk nr 1345 |
Jeśli interesuje cię sama ustawa o psychologach — jej skutki dla tajemnicy i rejestru opisujemy w tekście o tajemnicy zawodowej psychologa.
Dlaczego zawód psychoterapeuty nie był dotąd uregulowany?
Główny powód jest prosty: psychoterapeuci nie mają wspólnego wykształcenia bazowego. Do szkoleń przyjmowani są lekarze, psycholodzy, pedagodzy i absolwenci innych kierunków, a środowisko od lat spiera się, czy psychoterapia to osobny zawód, czy specjalizacja w obrębie psychologii lub medycyny.
Najważniejsze etapy — tylko potwierdzone
- 1994 r. — uchwalono ustawę o ochronie zdrowia psychicznego; pierwotnie nie zawierała przepisów o psychoterapii (wskazuje na to m.in. analiza Demagogu).
- Od 2006 r. — Polska Rada Psychoterapii, związek stowarzyszeń psychoterapeutów, deklaruje współpracę z Ministerstwem Zdrowia nad ustawą; od 2011 r. rozwija własny projekt (wersja z czerwca 2023 r. jest publikowana na jej stronie).
- IX kadencja Sejmu (2019–2023) — działał parlamentarny zespół ds. ustawy o zawodzie psychoterapeuty, któremu przewodniczyła posłanka Marta Golbik (według Grupy Roboczej ds. ustawy).
- 17.08.2023 — ustawa o niektórych zawodach medycznych wprowadza pierwszą ustawową definicję psychoterapii (obowiązuje od 1.01.2024).
- 11.02.2025 — do Sejmu trafia poselski projekt ustawy o zawodzie psychoterapeuty (późniejszy druk 1345).
Moim zdaniem kluczowe jest to, że przez trzy dekady spór nie dotyczył tego, „czy” regulować, tylko „jak” — i kto ma kontrolować dostęp do zawodu. Ten sam spór widać dziś w stanowiskach wokół druku 1345.
Co już obowiązuje od 1 stycznia 2024 roku?
Obowiązuje art. 5 ust. 2–4 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, dodany art. 87 ustawy z 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych. Zgodnie z art. 108 pkt 4 tej ustawy przepis wszedł w życie 1 stycznia 2024 r. — i to jego dotyczył tekst Rynku Zdrowia o „definicji psychoterapii”.
Ustawowa definicja psychoterapii
Według art. 5 ust. 2 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego psychoterapia to „celowe i planowane oddziaływania psychologiczne, zmierzające do złagodzenia lub usunięcia objawów zaburzenia oraz do poprawy funkcjonowania psychicznego i społecznego, wspierające dążenia jednostki lub rodziny do zdrowia i rozwoju, kierowane do osób z zaburzeniami psychicznymi”.
Kto może prowadzić psychoterapię w opiece zdrowotnej
| Kategoria (art. 5 ust. 3) | Najważniejsze warunki | Źródło |
|---|---|---|
| Certyfikowany psychoterapeuta | tytuł lekarza lub magistra (albo uprawnienia psychologa), szkolenie min. 1200 godzin metodą o udowodnionej skuteczności, egzamin przed komisją zewnętrzną | u.o.z.p., pkt 1 |
| Specjalista psychoterapii dzieci i młodzieży | państwowy tytuł specjalisty | u.o.z.p., pkt 2 |
| Specjalista psychoterapii | państwowy tytuł specjalisty | u.o.z.p., pkt 3 |
| Osoba ubiegająca się o certyfikat | tytuł lekarza lub magistra, zaświadczenie o ukończeniu co najmniej 2. roku szkolenia, udział w superwizji | u.o.z.p., pkt 4 |
| Osoba w trakcie specjalizacji | po 2. roku specjalizacji, praca pod nadzorem specjalisty lub certyfikowanego psychoterapeuty | u.o.z.p., pkt 5 |
Ustawa wymienia przykładowe metody: terapię humanistyczno-doświadczeniową lub integracyjną, poznawczo-behawioralną, psychoanalityczną, psychodynamiczną i systemową. Różnice między nimi opisujemy w przeglądzie rodzajów psychoterapii.
Najważniejsze ograniczenie tych przepisów
Wyjątkiem, o którym rzadko się mówi, jest zakres: art. 5 ust. 3 dotyczy psychoterapii „w ramach opieki” zdrowotnej nad osobami z zaburzeniami psychicznymi, opisanej w ust. 1. Nie tworzy prawa wykonywania zawodu, rejestru ani samorządu. Prywatny gabinet działający poza systemem ochrony zdrowia nie jest objęty żadnym ustawowym obowiązkiem certyfikacji — co podkreśla też Demagog, analizując wypowiedzi polityków o „30 latach regulacji”.
Na jakim etapie jest projekt ustawy o zawodzie psychoterapeuty (druk 1345)?
Projekt jest po pierwszym czytaniu i czeka na sprawozdanie Komisji Zdrowia. Stan na 30.09.2026: w systemie Sejmu proces ma status „nieuchwalony”, a ostatnim zarejestrowanym etapem jest pierwsze czytanie z 9 lipca 2025 r.
Kalendarium procesu legislacyjnego
| Data | Etap | Źródło |
|---|---|---|
| 11.02.2025 | projekt wpływa do Sejmu (podpisało go 126 posłów KO, Lewicy, Polski 2050 i PSL — według Grupy Roboczej) | Sejm RP, zawodpsychoterapeuta.pl |
| 10.06.2025 | nadanie numeru druku 1345, skierowanie do I czytania na posiedzeniu Sejmu | Sejm RP |
| 9.07.2025 | I czytanie; wniosek o odrzucenie przepada (25 za, 236 przeciw, 175 wstrzymujących się); projekt trafia do Komisji Zdrowia | Sejm RP |
| 10.07.2025 | Komisja Zdrowia kieruje projekt do Podkomisji stałej do spraw zdrowia psychicznego | Sejm RP |
| 19.12.2025 | Minister Zdrowia powołuje zespół do opracowania regulacji zawodu na bazie druku 1345 | Termedia |
| 16.04.2026 | Komisja Zdrowia wnioskuje o wydłużenie terminu na sprawozdanie (maks. o 3 miesiące) | Sejm RP, Termedia |
| 10.08.2026 | MZ wstrzymuje prace nad programem specjalizacji z psychoterapii, wskazując na trwające prace ustawowe | Polityka Zdrowotna |
| 1.10.2026 | termin przedstawienia ministrowi propozycji przez zespół MZ | Rynek Zdrowia |
Co ciekawe, w pierwszym czytaniu przepadł też wniosek o skierowanie projektu łącznie do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisji Zdrowia (201 za, 235 przeciw). Do druku dołączono m.in. opinię Zespołu Roboczego Koalicji dla Psychoterapii oraz dwa pisma dotyczące cofnięcia poparcia dla projektu przez posłów.
Co wydarzyło się we wrześniu 2026
W lipcu 2026 r. przewodnicząca Komisji Zdrowia Marta Golbik zapowiedziała w rozmowie z Rynkiem Zdrowia, że sprawozdanie zostanie rozpatrzone „we wrześniu”. W opublikowanym przez Sejm wykazie posiedzeń Komisji Zdrowia z 2, 3, 15 i 17 września 2026 r. ani w porządku posiedzeń zaplanowanych na 7–8 października nie ma jednak punktu dotyczącego druku 1345.
Stan na 30.09.2026: brak sprawozdania komisji, brak drugiego czytania, brak publicznej informacji, czy zespół MZ przekazał już ministrowi swoje propozycje.
Co zakłada projekt ustawy o zawodzie psychoterapeuty?
Projekt z druku 1345 nadaje psychoterapii status zawodu zaufania publicznego, chroni tytuł i wiąże prawo do pracy z wpisem do rejestru. Pamiętaj, że to wersja wniesiona do Sejmu — zespół MZ pracuje nad zmianami, więc ostateczny kształt może być inny.
Kluczowe rozwiązania projektu
| Rozwiązanie | Co przewiduje projekt | Przepis |
|---|---|---|
| Ochrona tytułu | tytuł „psychoterapeutka” i „psychoterapeuta” podlega ochronie prawnej | art. 1 |
| Prawo wykonywania zawodu | powstaje z chwilą wpisu do Rejestru Psychoterapeutów prowadzonego przez regionalne rady | art. 8, art. 24 |
| Szkolenie | co najmniej 4 lata i łącznie min. 1200 godzin: szkolenie w akredytowanym podmiocie, psychoterapia lub doświadczenie własne, superwizja, staż | art. 10 |
| Egzaminy | egzamin z podstaw psychologii i medycyny oraz egzamin certyfikujący w akredytowanym ośrodku | art. 10 |
| Samorząd | Krajowa Rada Psychoterapeutów, izby regionalne, sądy koleżeńskie, rzecznik odpowiedzialności zawodowej | rozdz. 5–11 |
| Obowiązki | tajemnica zawodowa, obowiązkowe OC, dokumentacja przechowywana 5 lat | art. 31–33 |
| Sankcje | grzywna za wykonywanie zawodu lub używanie tytułu bez prawa wykonywania zawodu | art. 166–167 |
| Wejście w życie | 1 rok od ogłoszenia | art. 172 |
Rejestr, który pacjent mógłby sprawdzić
Rejestr Psychoterapeutów byłby jawny m.in. w zakresie numerów certyfikatów i nazw ośrodków, które je wydały. Dziś taką weryfikację trzeba przeprowadzić samodzielnie, na stronach poszczególnych towarzystw — opisujemy to w artykule o certyfikacie psychoterapeuty.
Jaki status prawny ma psychoterapeuta w trakcie certyfikacji?
To zależy od tego, gdzie pracuje. Dziś osoba w trakcie szkolenia może legalnie prowadzić psychoterapię w opiece zdrowotnej po ukończeniu 2. roku szkolenia, z zaświadczeniem ośrodka i pod superwizją. W prywatnym gabinecie poza systemem ochrony zdrowia żadna ustawa nie określa jej statusu.
Stan obecny a projekt — porównanie
| Kwestia | Dziś (art. 5 ust. 3 pkt 4 u.o.z.p.) | Według druku 1345 |
|---|---|---|
| Nazwa statusu | „osoba ubiegająca się o certyfikat” | „psychoterapeuta aplikant” |
| Od kiedy może prowadzić terapię | po ukończeniu co najmniej 2. roku szkolenia | po 2. roku i wpisie do Rejestru Psychoterapeutów Aplikantów |
| Wymagane dokumenty | zaświadczenie ośrodka szkolącego, zaświadczenie superwizora | zaświadczenie i opinia podmiotu szkolącego, zaświadczenie superwizora, egzamin z podstaw psychologii i medycyny (lub zwolnienie) |
| Superwizja | wymagana | stała, zgłaszana regionalnej radzie |
| Limit czasu | szkolenie sprzed 1.01.2024 trzeba ukończyć do 31.12.2028 | wykreślenie, jeśli w ciągu 10 lat od wpisu nie uzyska certyfikatu |
| Zakres | tylko opieka zdrowotna | cały rynek (prywatny i publiczny) |
Okresy przejściowe w projekcie
- Osoby z certyfikatem w dniu publikacji ustawy — wpis do Rejestru Psychoterapeutów z urzędu, na wniosek ośrodka egzaminacyjnego (art. 178 ust. 1).
- Osoby ubiegające się o certyfikat na zasadach art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego — wpis z urzędu do Rejestru Psychoterapeutów Aplikantów (art. 178 ust. 2).
- Aplikanci w trakcie szkolenia — certyfikat do 10 lat od wpisu; po ukończonym szkoleniu bez certyfikatu — do 7 lat (art. 179).
- Szkolenia rozpoczęte przed wejściem w życie ustawy kończy się na dotychczasowych zasadach, z ewentualnym uzupełnieniem brakujących godzin (art. 180).
Zastrzeżenie: to rozwiązania projektu, nie obowiązujące prawo. Jeśli jesteś w trakcie szkolenia, dziś wiąże cię wyłącznie art. 5 ust. 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego (i wymagania NFZ, jeśli pracujesz w placówce z kontraktem). Rola superwizji w terapii jest w obu systemach kluczowa.
Co zmienia ustawa o zawodzie psychologa dla psychoterapii?
Niewiele — i to celowo. Ustawa z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 187) wchodzi w życie co do zasady 19 maja 2028 r. i nie obejmuje psychoterapeutów. Psychoterapia nie trafiła do katalogu świadczeń psychologicznych.
Co mówi uchwalony tekst
- Psycholog może prowadzić psychoterapię „na zasadach określonych w odrębnych przepisach” (art. 23 ust. 4 w tekście uchwalonej ustawy).
- Prawo psychologa do psychoterapii nie ogranicza prawa osób, które spełniają wymagania z odrębnych przepisów, a nie są psychologami (art. 23 ust. 5).
- Poprawkę wyłączającą psychoterapię ze świadczeń psychologicznych komisje sejmowe przyjęły w grudniu 2025 r. (Polityka Zdrowotna).
Uprawnienia samych psychologów po reformie omawiamy w tekście o uprawnieniach i kompetencjach psychologa.
Jakie są kontrowersje wokół ustawy?
Środowisko jest podzielone. Projekt popierają organizacje psychoterapeutów i Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, a krytykują m.in. Polskie Towarzystwo Psychologiczne i PTTPB. Spór dotyczy głównie wykształcenia bazowego, nadzoru ministerialnego i samorządu.
Stanowiska stron
| Strona | Stanowisko | Główne argumenty | Źródło |
|---|---|---|---|
| Grupa Robocza ds. ustawy (39 stowarzyszeń) | za | w konsultacjach do 8.04.2025 zebrano 7574 opinie, 72% popierających | zawodpsychoterapeuta.pl |
| Polskie Towarzystwo Psychiatryczne | za | jasne kryteria szkolenia i certyfikacji niezależne od przynależności do grupy zawodowej, nadzór etyczny przez samorząd | Rynek Zdrowia |
| Polska Rada Psychoterapii | za regulacją ustawową | „jeden zawód psychoterapeuty” o statusie zawodu zaufania publicznego | prp.org.pl |
| Polskie Towarzystwo Psychologiczne | przeciw | brak wymogu odpowiedniego wykształcenia akademickiego, psychoterapia poza nadzorem MZ, ryzyko chaosu przy dwóch ustawach | psych.org.pl |
| PTTPB (nurt poznawczo-behawioralny) | przeciw | zarzut niezgodności z art. 17 Konstytucji, podwójna przynależność samorządowa psychologów i lekarzy, błędy legislacyjne | pttpb.pl |
O co naprawdę toczy się spór
- Wykształcenie bazowe. Krytycy wskazują, że projekt dopuszcza magistrów dowolnych kierunków; zwolennicy odpowiadają, że o kompetencjach decyduje wieloletnie szkolenie, a nie dyplom.
- Nadzór. W projekcie środki na zadania samorządu pochodzą z części budżetu ministra ds. rodziny, pracy i polityki społecznej (art. 170) — PTP zarzuca, że psychoterapia wypada poza system ochrony zdrowia.
- Specjalizacja państwowa. Konsultant krajowy dr Łukasz Müldner-Nieckowski mówił Rynkowi Zdrowia, że rolę specjalizacji z psychoterapii ma przejąć ustawowe prawo wykonywania zawodu.
Prof. Bogdan de Barbaro, cytowany przez Politykę Zdrowotną we wrześniu 2026 r., argumentuje, że dziś psychoterapię może prowadzić każdy, bez wiedzy i zobowiązań etycznych. Przeciwnicy nie kwestionują potrzeby regulacji — kwestionują jej model.
Co to oznacza dla pacjenta dziś?
Oznacza, że ciężar weryfikacji spoczywa na tobie. Dopóki ustawa nie zostanie uchwalona, nie ma państwowego rejestru psychoterapeutów, a samo słowo „psychoterapeuta” na wizytówce niczego nie gwarantuje.
Jak sprawdzić terapeutę w 5 krokach
- Zapytaj o certyfikat i nazwę towarzystwa, które go wydało.
- Sprawdź nazwisko na liście certyfikowanych na stronie tego towarzystwa.
- Jeśli terapeuta jest w trakcie szkolenia — zapytaj o rok szkolenia, ośrodek i superwizora.
- Zapytaj o nurt i o to, czy regularnie korzysta z superwizji.
- W placówce z kontraktem NFZ możesz zapytać rejestrację o kwalifikacje personelu.
Więcej praktycznych wskazówek znajdziesz w poradniku, jak znaleźć dobrego psychoterapeutę, a o drodze do terapii refundowanej — w tekście o terapii na NFZ.
Kim jest psychoterapeuta i jakie ma uprawnieniaObalenie popularnych mitów
| Mit | Rzeczywistość | Źródło |
|---|---|---|
| „Od 2024 roku zawód psychoterapeuty jest uregulowany ustawą” | Od 1.01.2024 obowiązuje definicja psychoterapii i wymagania w opiece zdrowotnej, ale nie ma ustawy zawodowej ani ochrony tytułu | ISAP, Dz.U. 2023 poz. 1972 |
| „Ustawa o zawodzie psychologa obejmuje psychoterapeutów” | Nie — psychoterapia nie jest świadczeniem psychologicznym, a ustawa wchodzi w życie w 2028 r. | ISAP, Dz.U. 2026 poz. 187 |
| „Druk 1345 został już uchwalony” | Stan na 30.09.2026: projekt jest po I czytaniu, w Komisji Zdrowia | Sejm RP |
| „Terapeuta w trakcie szkolenia działa nielegalnie” | W opiece zdrowotnej może prowadzić terapię po 2. roku szkolenia i pod superwizją | u.o.z.p., art. 5 ust. 3 pkt 4 |
| „Certyfikat wydaje państwo” | Certyfikaty wydają towarzystwa i stowarzyszenia; państwo nadaje jedynie tytuły specjalisty | u.o.z.p., art. 5 ust. 3 |
Warto zapamiętać
- Stan na 30.09.2026: ustawa o zawodzie psychoterapeuty nie została uchwalona, a tytuł „psychoterapeuta” nie jest chroniony.
- Od 1.01.2024 art. 5 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego definiuje psychoterapię i określa, kto prowadzi ją w opiece zdrowotnej.
- Poselski projekt (druk 1345) jest po I czytaniu z 9.07.2025; równolegle nad regulacją pracuje zespół Ministra Zdrowia.
- Osoba w trakcie certyfikacji może dziś prowadzić terapię w opiece zdrowotnej po 2. roku szkolenia i pod superwizją; projekt nazywa ją „psychoterapeutą aplikantem”.
- Do czasu ustawy weryfikuj terapeutę samodzielnie: certyfikat, towarzystwo, superwizja.